O escouparón cego (Blanus cinereus), un réptil característico da bisbarra rexiomontana.

A bisbarra de Monterrei, comarca ourensá situada no extremo SE da Galiza, é tamén coñecida como a rexión Rexiomontana. Esta descoñecida bisbarra, unha das rexións galegas bioxeográficamente máis interesantes, é unha das de maior influenza mediterránea do noso territorio, feito que se ve claramente reflexado na súa comunidade faunística e florística. Asemade, as suas características xeomorfolóxicas de altas montañas alternadas con profundos vales regados polos únicos cauces fluviais galaicos da cunca do Douro, fan que a súa biodiversidade sexa en ocoasións dificil de clasificar, ao tratarse dunha zona de comunión de varios dominios climatolóxicos.

Un dos seres tamaganos cuia presenza está vinculada á influenza climatolóxica mediterránea é o escouparón cego (Blanus cinereus), de feito na Galiza este ser somentes se pode atopar nesta bisbarra ourensá, que é a que acubilla o maior número de especies de herpetos da nosa nación.

O escouparon cego é aos réptiles como a toupa aos mamíferos, trátase dun réptil serpentiforme de pequeno tamaño, da familia dos anfisbénidos, proba vivinte da evolución e froito dun proceso que fixo a este réptil un organismo perfectamente adaptado á vida soterránea. Nese proceso de adaptación a especie perdeu as súas extremidades, os seus ollos quedaron reducidos a unha mínima expresión , e mediante un fenómeno denominado "converxencia evolutiva", o escouparón cego foi tornando o seu aspecto cada vez máis similar a unha lombriz de terra.

Esperto consumidor de formigas e termes, trátase dun réptil extraordinariamente útil para o control natural de certas poboacións de insectos. O seu extrano aspecto, pouco común entre os réptiles ibéricos, e a inquina xeralizada que os herpetos sofren, fan desta especie un ser temido e considerado moi velenoso, nembargantes a realidade é moi difererente, e o escouparón cego é unha especie TOTALMENTE inofensiva para o home.

Nas imaxes un exemplar de escouparón cego atopado no concello rexiomontano de Oimbra (Ourense), limítrofe co veciño Portugal, que acubilla o que quizáis sexa un dos hotspot herpetolóxicos máis interesantes da bisbarra, e por ende, de toda Galicia.

Escouparón cego ou cobra cega (Blanus cinereus).

Existe na Galiza, un réptil de hábitos soterráneos poucas veces visto, e moi pouco coñecido pola poboación en xeral, trátase do endemismo ibérico Blanus cinereus, coñecida en castelán como culebrilla ciega e en portugués como cobra-cega. 

Na Galiza habita o SE da provincia de Ourense, básicamente nos vales e montañas das cuncas fluviais do río Douro, nas terras do Val do Támega. Por eses lares, fogar dos tamaganos,´esta especie é coñecida coma escouparón ou viberón, este nome xenérico, que sería sinónimo de escárcer, faría alusión ás especies de "lagartos sen patas" ou con estremidades reducidas dos xéneros Chalcides, Anguis e Blanus. Ao ser escouparón un nome galego recollido para a especie na fala viva polo naturalista tamagano Xosé Ramón Reigada, considérase a denominación escouparón cego como o nome máis correcto para a especie en galego, aínda que en moitas obras veredes que se usa o nome portugués de cobra-cega.

No entorno máis inmediato a Galiza, a especie aparece nos nas provincias de León, Zamora e tamén no Norte de Portugal, algunhas destas poboacións están en contacto coas poboacións galegas. En outros puntos da ñarea de distribución portugesa a especie aparece en puntos moi cercanos á fronteira coa galiza, polo que poden aparecer novas poboacións galegas nun futuro próximo. Ainda dentro da nosa comunidade os límites da área de distribución non son coñecidos totalmente, polo que a súa presenza pode estar máis extendida.

O escouparón cego, único membro dos anfisbénidos presente na Gallaecia, é un réptil de aspecto vermiforme e costumes cavadoras duns 20 a 30 cm de lonxitude. A súa alimentación consiste, principalmente, en formigas e termes.  O feito de que termorregule incluso debaxo das pedras unido aos seus hábitos soterráneos fai da especie un animal moi pouco coñecido, incluso en hábitos esenciais da súa bioloxía. É habitual que apareza durante certos hábitos de mantemento agrícola das áreas nas que habita, coma cando se sacha ou ara unha terra.

Este descoñecimento xeralizado da especie deriva en que en gran parte da área de distribución da especie se considere un ser extremadamente perigoso e velenoso, xa que o ser humano tende a temer aquelo que non coñece. Nerbargantes o escouparón cego é un ser totalmente inofensivo e beneficioso para o medio polo efectivo control natural que realiza sobre certas pragas, asemade da laboura de oxixenación do terreo que os seus hábitos supoñen para os solos.