O escouparón cego (Blanus cinereus), un réptil característico da bisbarra rexiomontana.

A bisbarra de Monterrei, comarca ourensá situada no extremo SE da Galiza, é tamén coñecida como a rexión Rexiomontana. Esta descoñecida bisbarra, unha das rexións galegas bioxeográficamente máis interesantes, é unha das de maior influenza mediterránea do noso territorio, feito que se ve claramente reflexado na súa comunidade faunística e florística. Asemade, as suas características xeomorfolóxicas de altas montañas alternadas con profundos vales regados polos únicos cauces fluviais galaicos da cunca do Douro, fan que a súa biodiversidade sexa en ocoasións dificil de clasificar, ao tratarse dunha zona de comunión de varios dominios climatolóxicos.

Un dos seres tamaganos cuia presenza está vinculada á influenza climatolóxica mediterránea é o escouparón cego (Blanus cinereus), de feito na Galiza este ser somentes se pode atopar nesta bisbarra ourensá, que é a que acubilla o maior número de especies de herpetos da nosa nación.

O escouparon cego é aos réptiles como a toupa aos mamíferos, trátase dun réptil serpentiforme de pequeno tamaño, da familia dos anfisbénidos, proba vivinte da evolución e froito dun proceso que fixo a este réptil un organismo perfectamente adaptado á vida soterránea. Nese proceso de adaptación a especie perdeu as súas extremidades, os seus ollos quedaron reducidos a unha mínima expresión , e mediante un fenómeno denominado "converxencia evolutiva", o escouparón cego foi tornando o seu aspecto cada vez máis similar a unha lombriz de terra.

Esperto consumidor de formigas e termes, trátase dun réptil extraordinariamente útil para o control natural de certas poboacións de insectos. O seu extrano aspecto, pouco común entre os réptiles ibéricos, e a inquina xeralizada que os herpetos sofren, fan desta especie un ser temido e considerado moi velenoso, nembargantes a realidade é moi difererente, e o escouparón cego é unha especie TOTALMENTE inofensiva para o home.

Nas imaxes un exemplar de escouparón cego atopado no concello rexiomontano de Oimbra (Ourense), limítrofe co veciño Portugal, que acubilla o que quizáis sexa un dos hotspot herpetolóxicos máis interesantes da bisbarra, e por ende, de toda Galicia.

Escáncer ibérico (Chalcides bedriagai) o pequeno gran tesouro herpetolóxico galaico.

Contadas son as bibarras galaicas que contan coa sorte de ter entre os seus habitantes ao escáncer ibérico (Chalcides bedriagai), un dos réptiles de máis escasa distribución da nosa terra e, asemade, un dos menos coñecidos.

Co nome xenérico de escáncer, esgonzo, liscancro, escouparón ou liscáncer son coñecidos en diferentes puntos da Galiza aos réptiles similares a lagartos ou lagartixas de aspecto serpentiforme sen patas (ápodos) ou con extremidades moi reducidas dos xéneros Anguis, Chalcides ou Blanus. De todos eles o que ten menor tamaño e as extremidades máis desenroladas é o escárcer ibérico (Chalcides bedriagai) un endemismo da Península Ibérica como o seu propio nome indica.

O escáncer ibérico ten dous focos de distribución ben diferenciados na Galiza, un achegado á costa e asociado a areais costeiros ben conservados das provincias de Pontevedra e A Coruña. E outro no interior asociado a grandes depresións de maior influenza mediterránea da provincia de Ourense, asociado a áreas de mato mediterráneo arraigado sobre sustratos máis ou menos soltos.

A bisbarra de Monterrei, nos vales fluviais dos afluentes galegos do río Douro, é un dos puntos de maior densidade poboacional da especie na nosa comunidade, que ten ao escáncer ibérico incluído dentro do Catálogo Galego de Especies Ameazadas debido á súa escasa presenza en Galicia. 

Entre as principais ameazas ás que esta especie se enfronta á especie está a urbanización e destrucións dos areais costeiros para as poboacións litorais e os reiterados incendios forestais no caso das poboacións interiores. Estas últimas teñen que brear en ocasións coa intención de construir certas infraestructuras que ameazan con destruir as algunhas das súas escasas poboacións no entorno da cidade de Ourense.

Nas imaxes aparecen varios exemplares fotografados recentemente no concello tamagano de Oimbra, un dos paraísos herpetolóxicos galaicos.